Có kiểu đồng ý cho một nghiên cứu cụ thể, và có kiểu cho nghiên cứu về sau chưa biết là gì. Hai kiểu đó rất khác nhau, và mình được chọn.
Đồng ý hẹp là gì
- Đồng ý cho một nghiên cứu cụ thể
- Đã nêu rõ mục đích
- Hết nghiên cứu đó thì mẫu không được dùng cho việc khác
- Mà không hỏi lại mình
- Mục thứ ba là điểm phân biệt
Mục thứ tư là điều kiện, và nó là điểm mạnh nhất của kiểu này.
Đồng ý rộng là gì
- Đồng ý cho mẫu được dùng cho nghiên cứu về sau
- Kể cả nghiên cứu chưa biết là gì lúc mình ký
- Bù lại, từng nghiên cứu vẫn phải qua hội đồng đạo đức xét
- Đó là phần bảo vệ thay cho việc hỏi lại
- Mục thứ ba là điều quan trọng nhất phải biết
Mục thứ tư là cách hiểu đúng, và nó là lý do kiểu này được chấp nhận.
Vì sao có kiểu đồng ý rộng
- Nghiên cứu về sau có thể đặt câu hỏi chưa ai nghĩ tới hôm nay
- Hỏi lại từng người cho từng nghiên cứu thì rất khó làm
- Nhiều người đã chuyển nơi ở hoặc không liên hệ được
- Nên kiểu rộng làm mẫu còn dùng được
- Mục thứ hai là lý do thực tế nhất
Mục đầu là lý do về khoa học, và cả hai lý do đều có thật.
Mình chọn kiểu nào
- Mình được chọn
- Nhiều mẫu giấy có ô đánh dấu riêng cho từng phạm vi
- Đọc kỹ các ô đó
- Chúng là chỗ mình đặt giới hạn
- Và bỏ trắng không đồng nghĩa với đồng ý
Mục cuối là điều quan trọng nhất, và ô bỏ trắng thường được hiểu là không đồng ý.
Về các ô đánh dấu thường gặp
- Đồng ý cho nghiên cứu về bệnh của mình
- Đồng ý cho nghiên cứu về bệnh khác
- Đồng ý cho nghiên cứu về di truyền
- Đồng ý cho bên thương mại tham gia
- Đồng ý cho mẫu ra nước ngoài
Năm ô đó là năm quyết định riêng, và mình có thể đánh dấu ô này mà bỏ ô kia.
Về ô nghiên cứu di truyền
- Đây là ô nhiều người muốn cân nhắc riêng
- Vì kết quả di truyền có thể liên quan tới người thân
- Hỏi có phát hiện nào được thông báo không
- Và hỏi mình có quyền chọn không muốn biết không
- Mục thứ hai là lý do phải cân riêng
Mục thứ tư là quyền ít người biết, và bài riêng trong lô này nói kỹ hơn.
Có thể đặt giới hạn cụ thể không
- Thường là được
- Ví dụ đồng ý cho nghiên cứu về bệnh của mình mà không đồng ý loại khác
- Hoặc không đồng ý cho bên thương mại
- Hỏi xem giấy đồng ý có cho ghi giới hạn không
- Mục thứ tư là câu nên hỏi
Mục thứ hai và ba là hai giới hạn hay được dùng nhất, và cả hai đều thực hiện được.
Về cơ chế hỏi lại
- Hỏi nếu có nghiên cứu mới thì mình có được hỏi lại không
- Hỏi hỏi lại bằng cách nào
- Và hỏi nếu không liên hệ được thì xử lý thế nào
- Cập nhật thông tin liên hệ nếu mình chuyển
- Mục thứ ba là câu ít ai hỏi
Mục thứ tư là việc mình làm được, và nó là phần hay bị quên nhất.
Về việc mẫu hết
- Mẫu là thứ dùng đi thì hết
- Hỏi nếu mẫu hết thì có xin lại không
- Và việc xin lại có phải đồng ý mới không
- Câu trả lời đúng là có, phải đồng ý mới
- Mục thứ hai là câu thực tế
Mục thứ tư là điều nên biết, và mỗi lần lấy thêm là một quyết định mới của mình.
Về việc đồng ý rộng và đồng ý hẹp cùng lúc
- Có thể đồng ý hẹp cho nghiên cứu đang mời
- Và không đồng ý phần lưu về sau
- Hai phần đó tách được
- Nói rõ nếu giấy gộp chung
- Mục thứ ba là điều nhiều người không biết
Mục thứ tư là việc nên làm, và giấy gộp chung là điều đáng đề nghị tách.
Nếu mình chưa quyết được
- Không đồng ý bây giờ vẫn có thể đồng ý sau
- Nhưng mẫu phải còn
- Hỏi nếu để sau thì mẫu có bị xử lý đi không
- Và hỏi thời hạn để quyết là bao lâu
- Mục thứ ba là câu quyết định
Mục thứ hai là điều kiện, và với mẫu tổ chức thì cửa sổ thời gian thường hẹp.
Điều nên đọc kỹ nhất trên giấy
- Phần nói mẫu được dùng cho loại nghiên cứu nào
- Phần nói ai được dùng và có ra ngoài không
- Phần nói cách rút lại đồng ý
- Và các ô đánh dấu
- Mục thứ tư là phần hay bị đọc vội nhất
Mục thứ tư là chỗ quyết định thật, và nó thường nằm ở trang cuối.
Dấu hiệu phải báo ngay sau khi lấy mẫu
- Chảy máu không cầm ở chỗ lấy mẫu
- Sưng nóng đỏ lan ở vùng đó
- Sốt trong những ngày sau
- Đau tăng dần
- Choáng hoặc ngất sau khi lấy máu
Nếu nặng thì tới cấp cứu nơi gần nhất, và mọi câu hỏi về đồng ý đứng sau việc đó.
Điều mình có quyền biết
- Đây là đồng ý cho một nghiên cứu cụ thể hay đồng ý rộng cho về sau
- Các ô đánh dấu nghĩa là gì, và bỏ trắng thì hiểu thế nào
- Tôi có thể ghi giới hạn riêng vào giấy không
- Nếu có nghiên cứu mới thì tôi có được hỏi lại không, bằng cách nào
- Và nếu mẫu hết thì việc lấy lại có cần đồng ý mới không
Mục thứ hai là câu đáng hỏi nhất, vì mỗi ô là một quyết định riêng của mình.
Câu hỏi thường gặp
Đồng ý hẹp là gì?
Là đồng ý cho một nghiên cứu cụ thể, đã nêu rõ mục đích. Hết nghiên cứu đó thì mẫu không được dùng cho việc khác mà không hỏi lại mình.
Đồng ý rộng là gì?
Là đồng ý cho mẫu được dùng cho nghiên cứu về sau, kể cả nghiên cứu chưa biết là gì lúc mình ký. Bù lại, từng nghiên cứu vẫn phải qua hội đồng đạo đức xét.
Mình chọn kiểu nào?
Mình được chọn, và nhiều mẫu giấy có ô đánh dấu riêng cho từng phạm vi. Đọc kỹ các ô đó — chúng là chỗ mình đặt giới hạn, và bỏ trắng không đồng nghĩa với đồng ý.
Có thể đặt giới hạn cụ thể không?
Thường là được. Ví dụ đồng ý cho nghiên cứu về bệnh của mình mà không đồng ý cho loại nghiên cứu khác, hoặc không đồng ý cho bên thương mại. Hỏi xem giấy đồng ý có cho ghi giới hạn không.