Đây là quyền có thật và không cần lý do. Nhưng nhiều người không biết mình có, và số còn lại không biết nói thế nào.
Quyền đó là gì
- Quyền từ chối để người đang học thực hiện
- Không cần nêu lý do
- Không được ảnh hưởng tới điều trị của mình
- Và có quyền yêu cầu người phụ trách thực hiện thay
- Mục thứ ba là điều kiện quan trọng nhất
Mục thứ ba quan trọng nhất vì đó là nỗi lo khiến nhiều người không dám nói.
Câu mẫu dùng ngay được
- Với việc này tôi muốn bác sĩ phụ trách làm
- Không cần giải thích
- Không cần xin lỗi
- Và không nói gì về người đang học
- Mục cuối là phần quan trọng nhất của cách nói
Mục cuối quan trọng vì nói về việc thì dễ được đáp ứng, còn nói về người thì thành chuyện khác.
Vì sao nói về việc, không về người
- Mình đang chọn mức rủi ro cho ca của mình
- Không đang đánh giá năng lực ai
- Nói về việc thì cuộc trao đổi gọn
- Nói về người thì thành tranh luận
- Mục đầu là cách hiểu đúng
Mục thứ ba là lợi ích thực dụng, và nó giữ được quan hệ trong cả đợt điều trị.
Bốn lúc nên dùng quyền đó
- Khi là thủ thuật có rủi ro
- Khi mình đang ở tình trạng nặng
- Khi đã có chuyện không ổn ở buổi trước
- Khi mình đơn giản là không muốn
- Lý do cuối hợp lệ không kém ba lý do trước
Mục cuối là chỗ cần nói rõ, và không phải mọi lựa chọn đều cần biện minh.
Về nhóm thủ thuật có rủi ro
- Hỏi việc này thuộc nhóm nào về mức rủi ro
- Hỏi người làm đã làm bao nhiêu ca
- Hỏi ai đứng cạnh giám sát
- Ba câu đó hỏi trước khi đồng ý
- Mục thứ ba là câu quan trọng nhất
Mục thứ ba quan trọng vì giám sát trực tiếp khác hẳn việc xem lại sau.
Có nên xin ghi vào hồ sơ
- Nên, nếu đó là yêu cầu cho cả đợt điều trị
- Chứ không riêng một buổi
- Xin ghi thì không phải nhắc lại mỗi lần đổi ca
- Hoặc mỗi lần đổi người trực
- Mục thứ ba là lợi ích chính
Mục thứ tư là tình huống hay xảy ra, và bàn giao là chỗ yêu cầu dễ rơi nhất.
Nếu yêu cầu của mình không được đáp ứng
- Hỏi lý do cụ thể
- Có thể là lý do thực tế: người phụ trách đang ở ca mổ khác
- Hỏi vậy thì chờ được không và chờ bao lâu
- Và hỏi nếu việc gấp thì phương án là gì
- Mục thứ hai là chỗ phải công bằng
Mục thứ ba là cách gỡ thực dụng, và nhiều trường hợp chỉ là chuyện thời gian.
Nếu việc gấp mà mình vẫn không muốn
- Hỏi rõ gấp tới mức nào và chờ có rủi ro gì
- Cân giữa rủi ro chờ và rủi ro người làm ít kinh nghiệm hơn
- Nói ra là mình đang cân hai điều đó
- Và xin họ giúp mình quyết
- Mục thứ ba là cách nói hiệu quả nhất
Mục thứ tư là chỗ nhiều người không nghĩ tới, và bác sĩ thường giúp được nếu biết mình đang lo gì.
Về việc từ chối phần khám thông thường
- Cân nhắc hơn ở nhóm này
- Vì khám nhiều lớp là phần có lợi
- Và rủi ro của việc khám thấp
- Nhưng quyền vẫn là của mình
- Mục thứ hai là lý do nên cân
Mục thứ tư là chỗ cần rõ, và bài này không khuyên từ chối mọi thứ.
Về việc có người ngoài trong phòng khi khám
- Có quyền hỏi ai trong phòng và vì sao
- Có quyền yêu cầu người không cần thiết ra ngoài
- Nhất là khi khám vùng riêng tư
- Và có quyền xin có người mình tin ở cùng
- Mục thứ ba là chỗ nên dùng quyền nhất
Mục thứ tư là quyền ít người biết, và nó nên được đáp ứng ở mọi nơi.
Về việc nói trước thay vì nói giữa
- Nói lúc còn ở buổi tư vấn dễ hơn nói khi đã vào phòng
- Vì lúc đó còn đổi người được
- Nên nói sớm là cách hiệu quả nhất
- Và xin ghi vào hồ sơ luôn
- Mục thứ hai là lý do
Mục thứ ba là kết luận thực dụng, và nó áp cho mọi yêu cầu về nhân sự.
Điều đáng cân nhắc trước khi từ chối hết
- Nơi có đào tạo thì nhóm làm việc theo lớp
- Từ chối mọi phần có thể làm chậm việc của mình
- Cân theo mức rủi ro của từng việc
- Từ chối nhóm rủi ro cao, nhận nhóm rủi ro thấp là cách nhiều người chọn
- Mục thứ tư là cách cân hợp lý nhất
Mục thứ hai là chi phí thật, và nó nên được tính vào quyết định của mình.
Dấu hiệu phải gọi ngay, bất kể ai đang trực
- Đau ngực hoặc khó thở
- Đau tăng nhanh
- Chảy máu
- Sốt cao hoặc lú lẫn
- Cảm giác có gì rất khác thường
Gọi điều dưỡng ngay, và đừng chờ để gặp đúng người mình muốn.
Điều mình có quyền biết
- Ai sẽ thực hiện việc này, và họ đang ở giai đoạn đào tạo nào
- Ai giám sát, và giám sát trực tiếp hay xem lại sau
- Việc này thuộc nhóm nào về mức rủi ro
- Tôi từ chối thì có ảnh hưởng gì tới điều trị và tới thời gian chờ
- Và yêu cầu của tôi có được ghi vào hồ sơ không
Mục thứ tư là câu nên hỏi thẳng, vì nó cho mình cân đúng hai loại rủi ro.
Câu hỏi thường gặp
Mình có quyền từ chối không?
Có, và không cần nêu lý do. Việc từ chối không được ảnh hưởng tới điều trị của mình, và mình có quyền yêu cầu người phụ trách thực hiện thay.
Nói ra thế nào?
Nói ngắn và về việc, không về người: "với việc này tôi muốn bác sĩ phụ trách làm". Không cần giải thích, không cần xin lỗi, và không nói gì về người đang học.
Khi nào nên dùng quyền đó?
Khi là thủ thuật có rủi ro, khi mình đang ở tình trạng nặng, khi đã có chuyện không ổn ở buổi trước, và khi mình đơn giản là không muốn. Lý do cuối hợp lệ không kém ba lý do trước.
Có nên xin ghi vào hồ sơ không?
Nên, nếu đó là yêu cầu cho cả đợt điều trị chứ không riêng một buổi. Xin ghi vào hồ sơ thì không phải nhắc lại mỗi lần đổi ca hoặc đổi người trực.