Có buổi mình là người bệnh, và có buổi mình là ví dụ trong một bài giảng. Hai việc đó phải tách được, và mình có quyền biết mình đang ở việc nào.
Ba mức dùng ca làm ví dụ
- Buổi khám có nhiều người học cùng dự
- Ca được trình bày trong buổi giảng nội bộ
- Dữ liệu được dùng trong bài trình bày ở hội thảo
- Ba mức đó khác nhau
- Và cần hỏi rõ mình đang ở mức nào
Mục thứ ba là mức đi xa nhất, và nó cần mức đồng ý cao nhất.
Vì sao ba mức cần ba mức đồng ý
- Mức đầu chỉ có người trong nhóm chăm sóc và người học tại chỗ
- Mức hai có người trong cơ sở nhưng không chăm mình
- Mức ba có người ngoài cơ sở, và có thể lưu lại
- Càng ra ngoài thì càng cần đồng ý rõ hơn
- Mục thứ ba là chỗ cần cẩn thận nhất
Mục thứ tư là nguyên tắc chung, và nó dễ nhớ hơn việc nhớ từng mức.
Mình có quyền từ chối không
- Có, và không cần nêu lý do
- Phần điều trị vẫn diễn ra như thường
- Đây là quyền tách biệt hoàn toàn với quyền được điều trị
- Và từ chối mức này không nghĩa là từ chối mức khác
- Mục thứ ba là điểm quan trọng nhất
Mục thứ tư là điều ít người biết, và nó cho mình lựa chọn giữa thay vì có hoặc không.
Về ảnh và video
- Phải có đồng ý riêng, bằng văn bản
- Hỏi ảnh dùng ở đâu
- Hỏi có che thông tin nhận dạng không
- Hỏi lưu bao lâu
- Và hỏi có được dùng ngoài phạm vi đã nói không
Mục cuối là câu quan trọng nhất, và câu trả lời nên rõ chứ không nên là "an tâm".
Về việc che thông tin nhận dạng
- Hỏi che bằng cách nào
- Che mắt không phải lúc nào cũng đủ
- Vì hình thể, vết mổ, hoặc bối cảnh cũng nhận ra được
- Hỏi thẳng là người quen của tôi có nhận ra tôi không
- Mục thứ tư là câu thực dụng nhất
Mục thứ ba là điều ít ai nghĩ tới, và nó là lý do câu hỏi ở mục thứ tư đáng hỏi.
Về việc đồng ý phần này, từ chối phần khác
- Có thể đồng ý cho dùng dữ liệu mà không cho dùng ảnh
- Hoặc cho dùng trong nội bộ mà không cho ra hội thảo
- Hoặc cho dùng ảnh vùng bệnh mà không cho ảnh mặt
- Nói rõ từng phần
- Mục thứ ba là lựa chọn hay được dùng nhất
Mục thứ tư là việc nên làm, và các ô đánh dấu riêng trên giấy là chỗ thể hiện điều đó.
Đã đồng ý rồi có rút lại được không
- Được với việc dùng về sau
- Nhưng phần đã trình bày hoặc đã in thì không thu lại được
- Nên đó là điều nên biết trước khi đồng ý
- Hỏi rõ cơ chế rút lại là gì
- Mục thứ hai là chỗ cần rõ nhất
Mục thứ ba là lý do phải cân trước, và nó khác với việc rút khỏi nghiên cứu.
Về buổi khám có nhiều người học dự
- Có quyền hỏi ai trong phòng và vì sao
- Có quyền yêu cầu người không cần thiết ra ngoài
- Nhất là khi khám vùng riêng tư
- Và có quyền xin có người mình tin ở cùng
- Mục thứ ba là chỗ nên dùng quyền nhất
Mục thứ hai là quyền không có điều kiện, và nó áp cho mọi buổi khám.
Nếu mình chỉ thấy không thoải mái, không có lý do cụ thể
- Đó là lý do hợp lệ
- Không cần diễn đạt thành gì
- Nói ngắn: hôm nay tôi muốn khám riêng
- Và không cần thêm gì sau đó
- Mục thứ ba là câu mẫu dùng ngay
Mục đầu là chỗ cần nói rõ, và nhiều người nghĩ phải có lý do mới được từ chối.
Về ca hiếm
- Ca hiếm hay được đề nghị trình bày
- Đó là điều dễ hiểu và có giá trị cho y học
- Nhưng ca hiếm cũng là ca dễ nhận ra người
- Nên cân nhắc kỹ hơn ở nhóm này
- Mục thứ ba là lý do phải cẩn thận hơn
Mục thứ hai là chỗ phải công bằng, và mục thứ tư là điều nên nghĩ trước khi đồng ý.
Nếu mình muốn đóng góp cho việc dạy
- Nhiều người muốn, và đó là điều đáng trân trọng
- Nhưng vẫn nên hỏi đủ các câu ở trên
- Đồng ý có hiểu biết thì bền hơn đồng ý vì thiện chí
- Và xin giữ bản sao giấy đồng ý
- Mục thứ ba là chỗ cần nhấn
Mục thứ hai là điều đáng nói, và thiện chí không nên thay cho việc đọc kỹ.
Nếu ca của mình đã được dùng mà mình không biết
- Hỏi dữ liệu nào đã được dùng và ở đâu
- Hỏi ai cho phép và trên cơ sở nào
- Xin bản sao phần đã trình bày nếu có
- Và nói rõ mình có đồng ý tiếp hay không từ nay
- Mục thứ hai là câu quan trọng nhất
Mục thứ tư là việc mình quyết được từ nay, và nó nên nói bằng chữ.
Dấu hiệu phải gọi ngay, ưu tiên trên mọi việc khác
- Đau ngực hoặc khó thở
- Đau tăng nhanh
- Chảy máu
- Sốt cao hoặc lú lẫn
- Cảm giác có gì rất khác thường
Mọi câu hỏi về đào tạo và về ảnh đều đứng sau nhóm dấu hiệu này.
Điều mình có quyền biết
- Buổi này là buổi khám của tôi hay có cả phần giảng dạy
- Ai trong phòng, và ai không thuộc nhóm chăm sóc tôi
- Ca của tôi có được trình bày ở đâu, trong hay ngoài cơ sở
- Ảnh và dữ liệu dùng ở đâu, che thế nào, lưu bao lâu
- Và cơ chế rút lại đồng ý là gì
Mục đầu là câu phân loại của cả bài, và hỏi nó ở buổi đầu là đủ cho cả đợt.
Câu hỏi thường gặp
Ca của mình được dùng làm ví dụ giảng dạy thế nào?
Có thể là buổi khám có nhiều người học cùng dự, có thể là ca được trình bày trong buổi giảng nội bộ, hoặc dữ liệu được dùng trong bài trình bày ở hội thảo. Ba mức đó khác nhau và cần hỏi rõ.
Mình có quyền từ chối không?
Có, và không cần nêu lý do. Phần điều trị vẫn diễn ra như thường. Đây là quyền tách biệt hoàn toàn với quyền được điều trị.
Về ảnh và video thì sao?
Phải có đồng ý riêng, bằng văn bản. Hỏi ảnh dùng ở đâu, có che thông tin nhận dạng không, lưu bao lâu, và có được dùng ngoài phạm vi đã nói không. Và mình có thể đồng ý phần này mà từ chối phần khác.
Đã đồng ý rồi có rút lại được không?
Được với việc dùng về sau. Nhưng phần đã trình bày hoặc đã in thì không thu lại được — nên đó là điều nên biết trước khi đồng ý.