Nhiều thử nghiệm chia nhóm và không cho biết ai ở nhóm nào. Nghe khó chịu, nhưng có lý do — và có những câu mình vẫn phải được trả lời.
Vì sao phải chia nhóm
- Để so sánh
- Nếu chỉ có một nhóm thì không biết kết quả do thuốc hay do bệnh tự thay đổi
- Hoặc do thời gian
- Hoặc do việc được theo dõi sát hơn
- Nhóm so sánh là mốc để đo
Mục thứ tư là yếu tố ít ai nghĩ tới, và nó là lý do một thử nghiệm không nhóm dễ cho kết quả lệch.
Vì sao không cho biết mình ở nhóm nào
- Vì biết thì ảnh hưởng tới cách mình cảm nhận
- Và ảnh hưởng tới cách người đánh giá ghi nhận
- Giữ kín làm kết quả đáng tin hơn
- Nhưng nó phải được nói rõ từ đầu
- Và mình đồng ý với điều đó khi ký
Hai mục cuối là điều kiện, và nếu không ai nói rõ thì đó là thiếu sót cần nêu ra.
Nhóm so sánh nhận gì
- Phải hỏi rõ, vì câu trả lời đổi hẳn mức rủi ro
- Có thử nghiệm nhóm so sánh nhận điều trị thường đang dùng
- Có loại nhận thứ không có tác dụng
- Loại sau chỉ chấp nhận được trong một số tình huống nhất định
- Mục đầu là câu quan trọng nhất của cả bài
Mục thứ tư là chỗ cần rõ, và nó là một trong những điều hội đồng đạo đức xem kỹ nhất.
Khi nào nhóm so sánh nhận điều trị thường
- Khi đã có cách điều trị hiệu quả cho bệnh đó
- Thì nhóm so sánh nhận cách đó
- Vì không được để ai mất điều trị đã biết là có tác dụng
- Đây là nguyên tắc nền
- Mục thứ ba là điểm cốt lõi
Mục thứ ba là câu nên nhớ, và nó là thứ đáng hỏi kiểm ngay ở buổi mời.
Câu hỏi kiểm nguyên tắc đó
- Nếu tôi vào nhóm so sánh thì tôi có mất điều trị thường không
- Câu trả lời đúng là không
- Hoặc là có giải thích rõ vì sao chưa có điều trị nào để mất
- Xin câu trả lời bằng chữ
- Mục đầu là câu nên nhớ nguyên văn
Mục thứ ba là chỗ phải công bằng, vì có bệnh chưa có cách điều trị nào hiệu quả.
Về tỷ lệ chia nhóm
- Hỏi tỷ lệ vào mỗi nhóm là bao nhiêu
- Không phải lúc nào cũng chia đều
- Biết tỷ lệ thì biết xác suất mình vào nhóm nào
- Và nó là thông tin để quyết
- Mục thứ hai là điều ít ai biết
Mục thứ ba là lý do đáng hỏi, và đây là câu rất ít người bệnh nghĩ tới.
Về việc chia nhóm được làm thế nào
- Việc chia thường do máy làm ngẫu nhiên
- Không do bác sĩ chọn
- Nên không ai xếp mình vào nhóm nào theo ý họ
- Đó là phần bảo vệ sự công bằng
- Mục thứ ba là điều nhiều người lo
Mục thứ hai là chỗ cần nói rõ, và nó gỡ được một nỗi lo rất phổ biến.
Có được biết mình ở nhóm nào về sau không
- Thường là được
- Sau khi thử nghiệm kết thúc hoặc khi đã phân tích xong
- Hỏi rõ khi nào và bằng cách nào
- Và hỏi nếu có tình huống y tế cấp thì mở ra được không
- Mục thứ tư là câu quan trọng nhất về an toàn
Mục thứ tư quan trọng vì lúc cấp cứu thì người xử lý cần biết mình đã nhận gì.
Về cơ chế mở nhóm trong tình huống cấp
- Thử nghiệm làm đúng quy chuẩn có cơ chế này
- Hỏi ai được mở và mở bằng cách nào
- Hỏi số gọi khẩn của nghiên cứu
- Và mang thẻ hoặc giấy tờ nghiên cứu theo người
- Mục cuối là việc mình làm được ngay
Mục thứ ba là số quan trọng nhất phải lưu, và nó khác số hành chính thường ngày.
Nếu mình đoán ra mình ở nhóm nào
- Nhiều người đoán, và đôi khi đoán đúng
- Nhưng đừng dựa vào phỏng đoán để quyết việc gì
- Nói cảm nhận của mình cho người theo dõi
- Đừng tự ngừng hoặc tự đổi gì
- Mục thứ tư là ranh giới quan trọng nhất
Mục thứ hai là chỗ đáng nhấn, vì phỏng đoán sai dẫn tới quyết định sai.
Nếu mình không chấp nhận được việc không biết
- Đó là lý do hợp lệ để không tham gia
- Không cần giải thích gì thêm
- Điều trị thường của mình tiếp tục như bình thường
- Và có thể có thử nghiệm loại khác không chia nhóm kín
- Mục đầu là chỗ cần nói rõ
Mục thứ tư là điều đáng hỏi, và không phải mọi thử nghiệm đều giữ kín nhóm.
Ba quyền vẫn nguyên
- Tham gia là hoàn toàn tự nguyện
- Rút ra lúc nào cũng được, kể cả khi không biết mình ở nhóm nào
- Từ chối hoặc rút ra không ảnh hưởng tới điều trị thường
- Việc chia nhóm không làm giảm quyền nào
- Mục thứ hai là chỗ nhiều người tưởng không được
Mục thứ tư là chỗ cần nhấn, và ba quyền đó không phụ thuộc vào thiết kế nghiên cứu.
Dấu hiệu phải báo ngay, và khi nào đi cấp cứu trước
- Sốt, phát ban lan nhanh, khó thở, sưng môi lưỡi
- Đau ngực hoặc choáng
- Vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu
- Chảy máu bất thường
- Nếu nặng thì tới cấp cứu nơi gần nhất trước, mang giấy tờ nghiên cứu theo
Mục cuối là lý do phải có giấy tờ trong người, vì cơ chế mở nhóm cần biết mình thuộc thử nghiệm nào.
Điều mình có quyền biết
- Thử nghiệm có bao nhiêu nhóm, và mỗi nhóm nhận gì
- Nếu tôi vào nhóm so sánh thì tôi có mất điều trị thường không
- Tỷ lệ chia vào mỗi nhóm là bao nhiêu
- Khi nào tôi được biết mình ở nhóm nào
- Và nếu có tình huống cấp thì ai mở nhóm ra, gọi số nào
Mục thứ hai là câu phải được trả lời rõ trước khi ký, và câu trả lời nên bằng chữ.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao thử nghiệm chia nhóm?
Để so sánh. Nếu chỉ có một nhóm thì không biết kết quả là do thuốc hay do bệnh tự thay đổi, do thời gian, hoặc do việc được theo dõi sát hơn. Nhóm so sánh là mốc để đo.
Vì sao không cho biết mình ở nhóm nào?
Vì biết thì ảnh hưởng tới cả cách mình cảm nhận và cách người đánh giá ghi nhận. Giữ kín làm kết quả đáng tin hơn — nhưng nó phải được nói rõ từ đầu, và mình đồng ý với điều đó khi ký.
Nhóm so sánh nhận gì?
Phải hỏi rõ, vì câu trả lời đổi hẳn mức rủi ro. Có thử nghiệm nhóm so sánh nhận điều trị thường đang dùng; có loại nhận thứ không có tác dụng — và loại sau chỉ chấp nhận được trong một số tình huống nhất định.
Có được biết mình ở nhóm nào về sau không?
Thường là được, sau khi thử nghiệm kết thúc hoặc khi đã phân tích xong. Hỏi rõ khi nào và bằng cách nào — và hỏi nếu có tình huống y tế cấp thì mở ra được không.