Rút lại là quyền, nhưng nó không quay ngược được thời gian. Biết trước phần nào thu lại được và phần nào không thì mình quyết đúng ngay từ đầu.
Rút lại có cần lý do không
- Không
- Nói với ngân hàng sinh phẩm hoặc người chủ trì
- Tốt nhất bằng chữ
- Và xin văn bản xác nhận đã nhận
- Không cần giải thích gì
Mục thứ tư là bước hay bị bỏ, và không có xác nhận thì mình không biết việc đã tới đâu.
Rút lại thì làm được gì
- Ngừng việc dùng mẫu cho nghiên cứu về sau
- Ngừng việc dùng dữ liệu cho nghiên cứu về sau
- Và thường có thể yêu cầu tiêu huỷ mẫu còn lại
- Đó là phần nằm trong tầm
- Mục thứ ba là phần phải yêu cầu rõ
Mục thứ ba là chỗ cần nói rõ, vì ngừng dùng khác với tiêu huỷ.
Vì sao ngừng dùng khác tiêu huỷ
- Ngừng dùng nghĩa là mẫu vẫn còn nhưng không dùng nữa
- Tiêu huỷ nghĩa là mẫu không còn
- Nếu mình muốn tiêu huỷ thì phải nói rõ
- Vì mặc định thường là ngừng dùng
- Mục thứ ba là việc phải làm
Mục thứ tư là điều nhiều người không biết, và nó là lý do phải viết rõ trong thư.
Phần nào không thu lại được
- Mẫu đã dùng hết
- Dữ liệu đã được phân tích và đưa vào kết quả
- Phần đã công bố
- Và mẫu đã gửi đi ở mức bỏ hẳn mã
- Mục cuối là chỗ hay bị bỏ qua nhất
Mục cuối là lý do phải hỏi về mức mã hoá ngay từ đầu, và nó nối sang bài về riêng tư.
Vì sao dữ liệu đã phân tích không lấy lại được
- Kết quả nghiên cứu được tính từ toàn bộ dữ liệu
- Bỏ một phần ra thì kết quả lệch
- Nên phần đã vào phân tích thường được giữ
- Điều này nên được nói rõ khi ký
- Mục thứ hai là lý do về khoa học
Mục thứ tư là chỗ cần minh bạch, và biết trước thì không thấy bị từ chối vô lý.
Vậy nên làm gì
- Quyết cẩn thận ngay từ đầu
- Hỏi rõ cơ chế rút lại trước khi ký, không phải sau
- Xin ghi cơ chế đó vào giấy
- Và giữ bản sao
- Mục thứ hai là điều quan trọng nhất
Mục thứ hai là toàn bộ nội dung bài này, và nó là lý do bài này đứng ở đây.
Bốn câu hỏi trước khi ký
- Rút lại thì thông báo cho ai và bằng cách nào
- Rút lại thì mẫu còn lại xử lý thế nào
- Dữ liệu đã thu xử lý thế nào
- Bao lâu thì việc rút lại có hiệu lực
- Bốn câu, xin ghi vào giấy
Mục thứ tư là câu ít ai hỏi, và biết thời gian thì mình theo được việc.
Cách viết thư rút lại
- Nêu tên, mã nghiên cứu hoặc mã người tham gia nếu có
- Nêu rõ mình rút lại đồng ý phần nào
- Nêu rõ mình có yêu cầu tiêu huỷ mẫu hay không
- Và xin văn bản xác nhận
- Mục thứ ba là câu quyết định
Mục thứ hai là chỗ nên cụ thể, vì rút một phần khác rút toàn bộ.
Về việc rút một phần
- Có thể rút phần lưu về sau mà giữ phần nghiên cứu đang chạy
- Hoặc rút phần di truyền mà giữ phần khác
- Hoặc rút phần cho bên ngoài mà giữ phần nội bộ
- Nói rõ từng phần
- Mục thứ ba là lựa chọn ít ai biết
Mục thứ tư là việc nên làm, và rút toàn bộ không phải lựa chọn duy nhất.
Nếu mình không rõ đã đồng ý những gì
- Xin xem lại bản sao giấy đồng ý
- Xin bản ghi các ô mình đã đánh dấu
- Xin bản ghi mẫu nào đã được dùng cho nghiên cứu nào
- Rồi mới quyết rút phần nào
- Mục thứ ba là điều nên xin
Mục thứ tư là thứ tự hợp lý, và quyết trước khi biết thì dễ rút quá hoặc quá ít.
Nếu yêu cầu của mình không được thực hiện
- Gửi lại bằng chữ, nêu mốc thời gian
- Giữ mọi bản gửi và nhận
- Gọi số liên hệ độc lập trên tờ đồng ý
- Và có thể phản ánh với cơ quan quản lý
- Mục thứ ba là kênh đúng cho việc này
Mục thứ ba là kênh ít người biết có, và nó dành riêng cho loại việc này.
Rút lại có ảnh hưởng tới điều trị không
- Không được ảnh hưởng
- Đó là nguyên tắc nền
- Nếu mình thấy có gì đổi khác thì nêu ra
- Và có thể gọi số liên hệ độc lập
- Mục thứ hai là quy tắc không có ngoại lệ
Mục thứ ba là việc nên làm ngay, và nói sớm thì dễ sửa hơn.
Dấu hiệu phải báo ngay, dù đang rút lại
- Chảy máu không cầm ở chỗ lấy mẫu
- Sưng nóng đỏ lan ở vùng đó
- Sốt trong những ngày sau
- Đau tăng dần
- Choáng hoặc ngất sau khi lấy máu
Nếu nặng thì tới cấp cứu nơi gần nhất, và việc rút lại đồng ý đứng sau việc đó.
Điều mình có quyền biết
- Rút lại thì thông báo cho ai, bằng cách nào, và bao lâu có hiệu lực
- Mẫu còn lại được ngừng dùng hay được tiêu huỷ — và tôi chọn được không
- Dữ liệu đã thu và đã phân tích xử lý thế nào
- Phần nào đã gửi ra ngoài và còn truy lại được không
- Và tôi có được văn bản xác nhận khi việc rút lại hoàn tất không
Mục cuối là bước kết thúc việc, và xin nó ngay khi gửi thư là cách chắc nhất.
Câu hỏi thường gặp
Rút lại đồng ý có cần lý do không?
Không. Nói với ngân hàng sinh phẩm hoặc người chủ trì, tốt nhất bằng chữ, và xin văn bản xác nhận đã nhận. Không cần giải thích gì.
Rút lại thì làm được gì?
Ngừng việc dùng mẫu và dữ liệu cho nghiên cứu về sau, và thường có thể yêu cầu tiêu huỷ mẫu còn lại. Đó là phần nằm trong tầm.
Phần nào không thu lại được?
Mẫu đã dùng hết, dữ liệu đã được phân tích và đưa vào kết quả, và phần đã công bố. Và nếu mẫu đã gửi đi ở mức bỏ hẳn mã thì không truy lại được.
Vậy nên làm gì?
Quyết cẩn thận ngay từ đầu, và hỏi rõ cơ chế rút lại trước khi ký — không phải sau. Xin ghi cơ chế đó vào giấy và giữ bản sao.