Rút ra là quyền không có điều kiện, và không cần nêu lý do. Nhưng có bốn câu nên hỏi để việc rút ra diễn ra an toàn.
Rút ra là quyền không có điều kiện
- Không cần lý do
- Không phải giải thích với ai
- Lúc nào cũng được
- Nói với người chủ trì, tốt nhất bằng chữ
- Bằng chữ để có bản ghi
Mục thứ tư là cách làm đúng, và nó bảo vệ cả hai phía.
Bốn câu nên hỏi khi rút ra
- Ngừng thuốc thế nào cho an toàn — ngừng luôn hay giảm dần
- Việc theo dõi an toàn có cần tiếp không và bao lâu
- Dữ liệu đã thu xử lý thế nào
- Điều trị thường của tôi từ nay theo hướng nào
- Mục đầu là câu quan trọng nhất
Mục đầu quan trọng nhất vì nó là câu duy nhất có thể ảnh hưởng ngay tới sức khoẻ.
Vì sao ngừng thuốc cần hỏi
- Một số thuốc không nên ngừng đột ngột
- Đừng tự ngừng rồi mới nói
- Nói trước rồi ngừng theo hướng dẫn
- Điều đó không làm việc rút ra chậm lại đáng kể
- Mục thứ hai là chỗ hay làm sai
Mục thứ tư là chỗ cần rõ, và hỏi cách ngừng không phải là bị giữ lại.
Về việc theo dõi vẫn tiếp tục
- Nhiều trường hợp vẫn nên theo một thời gian
- Đó là để bảo vệ mình
- Không phải để giữ mình lại trong nghiên cứu
- Hỏi rõ phần đó gồm gì và kéo dài bao lâu
- Mục thứ ba là chỗ cần nói rõ
Mục thứ hai là lý do đúng, và mình vẫn có quyền từ chối cả phần theo dõi đó.
Về dữ liệu đã thu
- Hỏi dữ liệu đã thu tới hôm nay xử lý thế nào
- Thường nó vẫn được dùng cho phân tích
- Vì bỏ dữ liệu đã có làm kết quả lệch
- Hỏi từ nay có thu thêm gì nữa không
- Mục thứ ba là lý do hợp lý
Mục thứ tư là câu quan trọng hơn, và đó là phần mình quyết được từ nay.
Về mẫu đã lưu
- Nếu có mẫu đã lưu thì hỏi xử lý thế nào
- Hỏi có thể yêu cầu tiêu huỷ không
- Và hỏi nếu mẫu đã dùng rồi thì thế nào
- Đây là phần nên hỏi bằng chữ
- Mục thứ ba là chỗ cần rõ
Mục thứ ba cần rõ vì phần đã dùng không thu lại được, và điều đó nên biết trước.
Rút ra có ảnh hưởng tới điều trị thường không
- Không được ảnh hưởng
- Đó là nguyên tắc nền
- Nếu mình cảm thấy có gì đổi khác sau khi rút ra thì nêu ra
- Và có thể gọi số liên hệ độc lập trên tờ đồng thuận
- Mục thứ tư là chỗ để nói việc này
Mục thứ ba là điều nên làm ngay, và nói sớm thì dễ sửa hơn.
Nếu mình lo bị đánh giá
- Nhiều người rút ra, và đó là chuyện bình thường
- Thiết kế nghiên cứu đã tính tới việc có người rút
- Nên nó không phá gì
- Và không ai ở vị trí đánh giá quyết định của mình
- Mục thứ hai là điều ít người biết
Mục thứ hai gỡ được nỗi lo phổ biến nhất, và nó là chuyện có thật trong cách tính cỡ mẫu.
Lý do người ta rút ra
- Tác dụng không mong muốn
- Quá nhiều buổi hẹn hoặc quá xa
- Hoàn cảnh thay đổi
- Hoặc đơn giản là đổi ý
- Cả bốn đều là lý do hợp lệ
Mục cuối là chỗ cần nói rõ, và lý do thứ tư không kém hợp lệ hơn ba lý do trước.
Nếu lý do là quá bất tiện
- Nói ra trước khi quyết rút
- Có thể có cách giảm số buổi hoặc làm gần nhà
- Một số nghiên cứu bù chi phí đi lại
- Hỏi trước, có thể không cần rút
- Mục thứ hai là điều ít ai biết là có thể
Mục thứ tư là cách xử lý, và nhiều người rút ra mà chưa từng hỏi về việc này.
Nếu lý do là tác dụng không mong muốn
- Báo ngay, đừng chờ tới lúc quyết rút
- Vì có thể điều chỉnh được
- Và vì việc báo là phần quan trọng của an toàn cho người sau
- Báo rồi vẫn rút ra được nếu mình muốn
- Mục thứ tư là chỗ cần rõ
Mục thứ ba là lý do đáng nhất, và việc báo có giá trị ngoài ca của riêng mình.
Sau khi rút ra thì giữ gì
- Giữ bản sao tờ đồng thuận
- Giữ bản ghi những gì đã làm cho mình trong thử nghiệm
- Giữ nhật ký của mình
- Và xin bản tóm tắt phần tham gia nếu có
- Mục thứ hai là thứ quan trọng nhất
Mục thứ hai quan trọng vì bác sĩ điều trị sau này cần biết mình đã dùng gì.
Dấu hiệu phải gọi ngay, kể cả đã rút ra
- Sốt, phát ban lan nhanh, khó thở, sưng môi lưỡi
- Đau ngực hoặc choáng
- Vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu
- Chảy máu bất thường
- Nếu nặng thì tới cấp cứu nơi gần nhất trước
Đã rút ra không có nghĩa là không báo nữa, và một số việc xảy ra muộn sau khi ngừng thuốc.
Điều mình có quyền biết
- Ngừng thuốc thế nào cho an toàn
- Việc theo dõi có cần tiếp không, bao lâu, và tôi có quyền từ chối không
- Dữ liệu và mẫu đã thu xử lý thế nào
- Điều trị thường của tôi từ nay theo hướng nào
- Và nếu tôi thấy điều trị đổi khác sau khi rút thì nói với ai
Mục cuối là số liên hệ độc lập, và nó là phần bảo vệ quyền cuối cùng của mình.
Câu hỏi thường gặp
Rút ra có cần lý do không?
Không. Đây là quyền không có điều kiện, và mình không phải giải thích với ai. Nói với người chủ trì, tốt nhất bằng chữ để có bản ghi.
Bốn câu nên hỏi khi rút ra là gì?
Ngừng thuốc thế nào cho an toàn — ngừng luôn hay giảm dần. Việc theo dõi an toàn có cần tiếp không và bao lâu. Dữ liệu đã thu xử lý thế nào. Và điều trị thường của tôi từ nay theo hướng nào.
Vì sao ngừng thuốc cần hỏi?
Vì một số thuốc không nên ngừng đột ngột. Đừng tự ngừng rồi mới nói — nói trước rồi ngừng theo hướng dẫn, và điều đó không làm việc rút ra chậm lại đáng kể.
Rút ra có ảnh hưởng tới điều trị thường không?
Không được ảnh hưởng, đó là nguyên tắc nền. Nếu mình cảm thấy có gì đổi khác sau khi rút ra thì nêu ra, và có thể gọi số liên hệ độc lập trên tờ đồng thuận.